Deneme net analizi nasıl yapılır? Net hesabı ve yanlışlardan plan çıkarmak

Deneme sınavından sonra çoğumuz önce nete bakar, sonra kitabı kapatırız. Oysa denemenin asıl değeri kapattığımız o sayfalarda: yanlışlarda ve boş bıraktığımız sorularda. Bu yazıda neti nasıl hesaplayacağını ve bir denemeyi gerçek bir çalışma planına nasıl çevireceğini anlatıyorum.

Net nasıl hesaplanır?

Net, doğru sayısından yanlışların götürdüğü kısmın çıkarılmasıyla bulunur. Kaç yanlışın bir doğruyu götürdüğü sınava göre değişir:

• YKS (TYT, AYT, YDT), KPSS, ALES ve DGS: 4 yanlış 1 doğruyu götürür. Net = doğru − yanlış ÷ 4.
• LGS: 3 yanlış 1 doğruyu götürür. Net = doğru − yanlış ÷ 3.
• YDS ve YÖKDİL: Yanlış doğruyu götürmez. Net = doğru sayısı.

Bir örnek: bir testte 30 doğru, 8 yanlış ve 2 boşun var. Yanlışın dörtte biri düşülen bir sınavda netin 30 − 8 ÷ 4 = 28 olur. Aynı sayılar LGS'de olsaydı 30 − 8 ÷ 3 ≈ 27,33 olurdu. YDS'de ise netin doğrudan 30'dur.

Bu kurallar sınav kılavuzlarında yazar ve değişebilir; her yıl yeni kılavuzu kontrol et. Tombi deneme kaydederken neti sınavının kuralına göre kendisi hesaplar.

Neti değil, kaybı incele

Net bir sonuçtur. O netin neden geldiğini anlamak için yanlış ve boşlarını üç gruba ayır:

• Bilgi eksiği: Konuyu bilmiyordun ya da bir kuralı unutmuştun. Çözüm: konu tekrarı ve o konudan yeni sorular.
• Dikkat hatası: Biliyordun ama soru kökünü yanlış okudun ya da işlem hatası yaptın. Çözüm: süre tutarak dikkat çalışması, soru kökündeki "değildir", "yanlıştır" gibi ifadelerin altını çizme alışkanlığı.
• Süre sorunu: Biliyordun ama yetişemedin ya da bir soruda çok oyalandın. Çözüm: turlama tekniği ve süreli soru çözümü.

Bu ayrımı yapmadan "matematiğim kötü" demek, neden ağrıdığını bilmeden ilaç aramak gibidir.

Adım adım deneme analizi

• Birinci adım: Denemeyi gerçek sınav süresiyle ve sessiz bir ortamda çöz.
• İkinci adım: Cevap anahtarıyla kontrol et; ders ders doğru, yanlış ve boş sayılarını yaz.
• Üçüncü adım: Her yanlış ve boş soru için konuyu ve hata türünü not et.
• Dördüncü adım: Aynı konuda birden fazla hata varsa o konuyu "tekrar gerekli" olarak işaretle.
• Beşinci adım: Önümüzdeki haftanın planına bu konular için tekrar ve soru görevleri ekle.
• Altıncı adım: Bir sonraki denemede bu konulara özellikle dikkat et ve sonucu karşılaştır.

Tek denemeye değil, eğilime bak

Netler denemeden denemeye dalgalanır; yayının zorluğu, o günkü uykun ve moralin sonucu etkiler. Tek bir düşük denemeyle panik yapma, tek bir yüksek denemeyle de rehavete kapılma. Son birkaç denemenin ortalamasına ve ders ders gidişata bak. Bir ders sürekli aşağı gidiyorsa sorun gerçektir; bir kez düştüyse muhtemelen o günün yorgunluğudur. Farklı yayınların denemelerini karşılaştırırken de dikkatli ol: bir yayının denemesi diğerinden belirgin biçimde zor olabilir. Gidişatını mümkünse benzer zorluktaki denemelerle izle.

Boş bırakmak mı, işaretlemek mi?

Yanlışın doğruyu götürdüğü sınavlarda hiç fikrin olmayan soruda rastgele işaretlemek uzun vadede net kazandırmaz. İki seçeneğe indirebildiğin soruda ise işaretlemek genelde daha mantıklıdır. Yanlışın götürmediği YDS ve YÖKDİL'de boş bırakmanın bir avantajı yoktur; süre bitmeden bütün sorulara bir cevap ver.

Tombi'de deneme analizi

Tombi'de denemeni bölüm bölüm doğru ve yanlış sayısıyla girersin; netin ve tahmini puanın hesaplanır, net gelişimini grafikte izlersin, hedef netine ne kadar kaldığını görürsün. Yanlış yaptığın konuları işaretlersen tekrar listene ve planına düşer. Ücretsiz kullanımda ayda 4 deneme kaydedebilir ve temel analizi görebilirsin. Premium'da sınırsız deneme kaydı ile ders ders gelişim, hız ve tutarlılık gibi gelişmiş analizler açılır.

Yavaş ama hiç durmadan. Her deneme, bir sonraki haftanın haritasıdır.